De Made in Belgium in de voeding

Over één element in die herziening is heel wat te doen en zijn de lidstaten behoorlijk verdeeld, namelijk: de oorsprong van de voedingsmiddelen.

Huidige reglementering betreffende de vermelding van oorsprong

De Belgische wetgeving op de etikettering is gebaseerd op de Europese richtlijnen(1) en zegt welke vermeldingen verplicht moeten voorkomen op het etiket van de voedingsmiddelen.

Dat zijn o.a.:

  • de aard van het product;
  • de opsomming van alle ingrediënten inclusief de additieven in het product, in dalende volgorde van hun aandeel in het gewicht;
  • de hoeveelheid product: het aantal milliliter, liter, gram of kilogram in de verpakking;
  • de uiterste verbruiksdatum;
  • de bijzondere bewaar- en gebruiksvoorwaarden;
  • de naam en het adres van de fabrikant of verpakker;
  • het gunningnummer ingeval het gaat om dierlijke producten;
  • het alcoholgehalte voor de dranken die meer dan 1,2% alcoholvolume bevatten;
  • een boodschap die zegt of de producten afkomstig zijn van genetische gemodificeerde organismen.

De oorsprong van het voedingsproduct vermelden is enkel verplicht als het weglaten van die vermelding de consument zou kunnen misleiden.
Het principe is dus dat de oorsprong vrijwillig vermeld wordt. Die vermelding wordt pas verplicht in de situaties waar er misleiding van de consument dreigt.

Laat ons ook niet vergeten dat er specifieke beschikkingen over het etiketteren bestaan voor producten zoals groenten en fruit, vlees, eieren, vis, wijn, honing en chocolade.

De huidige voorstellen

De "MADE IN BELGIUM" is een verkoopargument waar de Belgische verbruikers gevoelig voor zijn. Zoals trouwens uit meerdere OIVO-studies blijkt, zijn de consumenten vragende partij voor informatie over de oorsprong van de voedingsproducten.

De oorsprong houdt voor de consument verband met de kwaliteit en het typische karakter van het product. Door lokale producten te kopen, verzekert de consument zich van de kwaliteit en ondersteunt hij tegelijk de lokale producenten.
De oorsprong van het product houdt ook verband met de bezorgdheid van de consumenten voor het milieu. Door die producten te kiezen steunt hij beter het milieu doordat hij weet dat ze geen duizenden kilometers hebben moeten afleggen om op ons bord terecht te komen.

Ondanks het toenemende belang van de oorsprong van het product in de keuze van de consument herneemt het voorstel van reglement dat momenteel op Europees niveau besproken wordt, in essentie de beschikkingen die op dit moment toepasbaar zijn. Het voorstel blijft dus vasthouden aan het principe van de vrijwillige aanduiding van de oorsprong van een voedingsmiddel of verplicht in de situaties waar misleiding van de consument dreigt.

Merk ook op dat het huidige voorstel de verplichte etikettering op de voorkant van de pakjes invoert voor alle voedingsstoffen (energie, zout,...) en een minimum grootte van de tekst op de verpakking voorziet.

Etikettering die begrijpbaar, volledig, leesbaar en niet misleidend is voor de consument

Het OIVO verdedigt het principe van het verplicht etiketteren van de oorsprong van de voedingsmiddelen

Wat de ingrediënten van het product betreft, moet er verplichte vermelding van de oorsprong zijn voor de elementen die meer dan 50% van de samengestelde producten vertegenwoordigen of die het belangrijkste kenmerk van het product zijn (zoals tomaat in ketchup, sinaasappel in het betreffende sap, aardbeien in aardbeienyoghurt) of die in de productnaam voorkomen.

Voor de overige eisen van het OIVO aangaande de etikettering verwijzen we naar onze recente studie over de Voedingswaarde-etikettering: te veel informatie wordt desinformatie of wanneer beter de vijand van goed wordt, april 2010.


1. Richtlijn 2000/13/EG van 20 maart 2000 betreffende de onderlinge aanpassing van de wetgeving der lidstaten inzake de etikettering en presentatie van levensmiddelen alsmede inzake de daarvoor gemaakte reclame.